Polderblues.be

Leven, wonen en werken in het Waasland





De gemeente grenst ten oosten aan de Schelde; ten zuiden aan Kallo en ten westen aan Kieldrecht. Het water dat de noordkant van de gemeente begrenst, vloeit over de voormalige heerlijkheid van Saeftinge, welke, voor zij verdronk, het noordelijkst gelegen punt van Keizers-Vlaanderen en de grens met Zeeland maakte.


Aanvankelijk maakte de plaats Doel deel van de gemeente Kieldrecht, of liever van de golf of zeeboezem, welke zich van hier naar het binnenland richtte, en waar ook de gemeenten Kallo en Verrebroek uit het water gewonnen zijn.

De eerste bedijking van Doelpolder schijnt plaats gehad hebben in 1260, maar dijkbreuken zetten hem nadien verscheidene malen weer onder water. Dit gebeurde omtrent het midden van de XIV eeuw. Het staat echter vast dat het Land van Saeftinge reeds in deze periode goed bevolkt was en van drie kerken voorzien eer de landbouwers zich in Doel kwamen vestigen.
Een tweede bedijking werd gedaan in 1355 ongeveer een eeuw later.
In 1462 spoelde het water andermaal door de dijken, hierdoor bleef de polder maar 300 gemeten groot.
Deze toestand bleef meer dan een eeuw duren, immers bij octrooi van 23 december 1567 werd aan C. van Bourgondië, heer van Fromont en medebelanghebbenden, octrooi verleend om de polder van Doel te mogen bedijken en de vruchten er van te genieten.
De ondernemers schijnen de taak echter aan anderen te hebben overgelaten, want op 9 november 1569 werd door paus Pius V aan de bisschop van Gent verlof gegeven om de overeenkomst te bekrachtigen, gesloten tussen de St-Pietersabdij van Gent en de bestuurder van de kerk van Kieldrecht enerzijds, en Robert Van Haesten anderzijds, opzichtens de tienden, welke zouden geheven worden op de aangeslibde landen, bijgenaamd de Doelen, ter grootte van 2089 bunder.
De akte voegt er bij, dat gemelde bodem meer dan tweehonderd jaar zonder opbrengst gebleven was, waaruit men zou mogen besluiten, dat de bedijking van 1355 maar een klein gedeelte van het land van Doel was.
De hier bedoelde bedijking was drie jaar later voltooid, en de vruchtbare vlakte mocht weer door egge en ploeg bewerkt worden door nijverige landbouwers en door talrijk vee bewoond worden.
Het tienden recht bedroeg 5 stuivers het bunder indien de polder in bouwland, hetzij in weide werd herschapen.
Destijds was Doel een door water ingesloten eiland?



Een kaart des ambachts van Hulst en het Land Van Saeftinge, van 1575 stelt de Doelpolder voor die uitgestrekter was dan tegenwoordig. Volgens een kaart van 1504 zelfs twee eilanden.
Enige jaren later nadien wordt de melding gemaakt van "hoogen Doel" , met vermelding dat deze lag tussen het "Kerkengat" en de "Groote Adere", ongeveer 350 gemeten groot, en dat hij in 1593, volgens octrooi van 13 augustus verleend door de Staten Generaal der Verenigde Nederlanden, andermaal werd bedijkt.
De Doel-polder werd door het water van Kieldrecht afgescheiden in 1613, hierdoor werden de wethouders genoodzaakt zich voorlopig in Doel te komen vestigen. Het nieuwe bedijkingswerk ving nog hetzelfde jaar aan, ingevolge octrooi van 4 juli, verleend aan Cornelius de Witte, met vrijstelling van lasten gedurende 18 jaar, op voorwaarde gedurende deze tijd 2 stuivers per gemet te betalen.
Een gedeelte van Doel-polder lag destijds onder het gebied van de Verenigde Nederlanden.
Op 9 januari 1614 werd door de Staten Generaal van de Republiek verlof verleend tot het bedijken van Doel, benevens de polder van "St Anna" en de schorre van "Ketenisse". In gemeld jaar werden ook de cijnzen uitgegeven, die weldra de bouw van een welbebouwde boerenplaats als gevolg had. Zessendertig jaar later werd de schorre van "'t Luis" ingedijkt annex Doel, maar er viel een nieuwe ramp voor welke dreigde de uitbreiding van Doel te hinderen: op 26 januari 1682 brak op de plaats "het grote gat" de dijk door waardoor een nabijgelegen hoeve verging in de vloed, die de ganse polder onder water zette.
Op 2 juli van hetzelfde jaar was de dijkbreuk gelukkig hersteld. Tot dankzegging werd elk jaar de 25 januari of kort daarna en ook op de derde kermisdag namens de bevolking van Doel in de parochiekerk een plechtige mis gezongen.
De meier, burgemeester en schepenen van deze plaats stuurden in het jaar 1780 een verzoekschrift tot de regering ten einde als onafhankelijke parochie, onder geestelijk opzicht, te worden ingericht.
Dit geschiedde op aandringen van de familie "Van Hove", te Antwerpen die veel cijnzen bezat. Aan de vraag werd geen gevolg gegeven, evenmin aan de tweede die in 1784 werd gedaan. De gewenste afscheiding van Kieldrecht kwam tot stand in 1792, bij besluit van de bisschop van Gent, terwijl de burgelijke afscheiding maar in het begin 1800, krachtens een besluit van de regering tot stand kwam.






De historische verkortingssdijk van weleer:


Aan het Deurganckdok in Doel ligt, tussen de Schelde en de Oostlangeweg, de Verkortingsdijk.
Het was de scheiding tussen de Grote en de Kleine Doelpolder.
De Verkortingsdijk van Doel was de invalsweg voor Doelenaars die met de auto vanuit Kallo en Antwerpen komen.
Slag van Doel
 - In 1832 was de Verkortingsdijk nog de gevechtslinie tussen de Franse en Hollandse troepen.
Franse troepen rukten op 30 november 1832 Doel binnen om het dorp te verdedigen tegen de oprukkende Hollandse vloot.
Op 22 december 1832 kwamen 1500 Hollanders in Liefkenshoek aan om de Fransen aan te vallen.
Sekretaris Camerman reed te paard naar Kieldrecht om er het Franse garnizoen te verwittigen.

Er werden 2 stukken geschut opgesteld aan de Verkortingsdijk en de strijd brak er los. De Hollanders werden teruggeslagen met veel verliezen.
Door de Franse historieschilder Gudin werd een schilderij gemaakt "Slag-van-Doel". Een kopie daarvan hangt in het gemeentehuis van Doel.

De glorietijd van Doel:
Op het einde van de enentwingtigste eeuw waren er veel hotels en cafe's, en was Doel een van de gezelligste dorpen van Belgie.

Hotel flandria


De Jagersrust



Cafe in het toerisme



De Roos


Cafe “De Roos” was samen met het Hooghuis één van de oudste gebouwen van Doel. Door de jaren heen was het hotel - cafe - restaurant.

Logement De Hert


Het paviljoentje


Cafe restaurant Saeftinghe



De Nieuwe Haven


Het Keizershof