Polderblues.be

Leven, wonen en werken in het Waasland


KRUISSTRAAT

Kerk



De Kruisstraat in de Prosperpolder: Een verdwenen dorpshoek in de schaduw van de Groote Oorlog en de Waaslandhaven

Inleiding

De geschiedenis van de Prosperpolder kent vele gelaagde verhalen. Een bijzondere microgeschiedenis speelde zich af op het kruispunt van de Carolusstraat en de Hertog Prosperstraat. In de volksmond stond deze locatie steevast bekend als de "Kruisstraat".
Die officieuze naam leefde zo sterk in de lokale gemeenschap dat hij destijds zelfs nadrukkelijk boven de inkomdeur van het markante hoekpand was aangebracht. Het pand situeerde zich vlak bij "De Schoof" (de vroegere zaak van Peter Mussche) en de woning van de familie Seghers.

Buurtwinkel en café tijdens de Eerste Wereldoorlog
Dankzij de heer Theo Weemaes beschikken we over waardevolle achtergrondinformatie over dit verdwenen stukje erfgoed. Zijn overleden schoonmoeder, Josephina De Cleene, werd namelijk in dit hoekpand geboren. Rond de periode van de Eerste Wereldoorlog exploiteerde de familie Roels hier een buurtwinkel en café. Dat de naam "Kruisstraat" diep geworteld was in de harten van de bewoners, blijkt ook uit het rouwprentje van Josephina († 12 maart 2013). Daarop staat expliciet vermeld dat zij werd "geboren in de Kruisstraat".

Kort na de Grote Oorlog kochten de ouders van Josephina de herberg over van de familie Roels. Later werd het pand bewoond door Delphina De Cleene (tegenwoordig woonachtig in Verrebroek) en haar inmiddels overleden echtgenoot Louis Buysrogge. Zij bleven er wonen tot de onteigening van enkele jaren geleden. In het kader van de uitbreiding van de Waaslandhaven werd de volledige hoek immers gesloopt, waarmee een fysiek stuk herinnering definitief verdween.

Beladen foto aan de Dodendraad
De historische opname van dit kruispunt kent een beladen context. De fotograaf stond destijds nagenoeg met de rug tegen de beruchte Dodendraad opgesteld—de elektrische grensafscheiding die toenmalig bezet België scheidde van het neutrale Nederland. Op de voorgrond flankeren enkele Duitse grenswachters het straatbeeld. Vermoedelijk zijn ook leden van de familie Roels en de destijds nabijwonende kinderen De Maayer op de foto vereeuwigd, al kon hun identiteit tot op heden nog niet formeel worden bevestigd.
Ondanks de dodelijke dreiging en de Duitse bewakers op de voorgrond van de foto, was de poort in de Carolusstraat een spil in het lokale verzet. Op wisselende tijdstippen openden de wachters de poort voor mensen met een Passierschein (doorgangsbewijs) of voor goedgekeurde handelaars. Lokale smokkelaars maakten hier slim gebruik van: zo werden er regelmatig geheime boodschappen, brieven en geld de grens over gesmokkeld, verstopt in krantenpapier tussen verse garnalen


Omgeving Kruisstraat Carolusstraat